Báo cáo mang tính bước ngoặt của IPCC sẽ được đánh giá toàn diện nhất khi các chính phủ chuẩn bị cho các cuộc đàm phán quan trọng của Liên hợp quốc vào tháng 11.

Các nhà khoa học cho biết, cháy rừng, lũ lụt và thời tiết khắc nghiệt trên khắp thế giới trong những tháng gần đây chỉ là bước khởi đầu cho những gì có thể xảy ra trong tương lai nếu sự nóng lên toàn cầu tiếp tục diễn ra, khi cơ quan hàng đầu thế giới về biến đổi khí hậu chuẩn bị cảnh báo về nguy cơ nghiêm trọng sắp xảy ra đối với hệ thống khí hậu toàn cầu. 

Uỷ ban Liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu (The Intergovernmental Panel on Climate Change – IPCC) hôm thứ Hai vừa qua đã công bố một bản báo cáo mang tính bước ngoặt, một bản đánh giá toàn diện nhất từ trước tới nay về tình hình khí hậu toàn cầu. Bản báo cáo được công bố chưa đầy ba tháng trước các cuộc đàm phán quan trọng của Liên hợp quốc nhằm xác định tương lai của sự sống trên Trái Đất. 

Các nhà hoạch định chính sách đã tham khảo từ các phát hiện, và hoàn thiện bản báo cáo vào tối thứ Bảy. Các phát hiện là các chủ đề của hai tuần thảo luận trực tuyến căng thẳng của các chuyên gia trên khắp thế giới, và đây là thành quả 8 năm làm việc và nghiên cứu của các nhà khoa học hàng đầu. 

Hàm lượng CO2 trong không khí trong giai đoạn từ 1960 – 2020 (Nguồn: Scripps Institution of Oceanography, NOAA)

CO2 trong khí quyển đã tăng một phần ba so với mức của những năm 1960

Doug Parr, giám đốc chính sách của Greenpeace UK, cho biết các chính phủ nên chú ý đến các cảnh báo. “Các kế hoạch thực tế, được tài trợ và có thể được thực hiện (bởi chính phủ) nhằm giữ chúng ta luôn ở mức giới hạn được cho là an toàn hầu như không tồn tại. Hành động khẩn cấp về khí hậu đáng lẽ nên được thực hiện từ nhiều năm trước. Còn bây giờ chúng ta không còn nhiều thời gian nữa. Chính phủ Vương quốc Anh có trách nhiệm rất lớn với tư cách là chủ trì các cuộc đàm phán về khí hậu của Liên hợp quốc nhằm đảm bảo rằng các nhà lãnh đạo thế giới có thể đi tới một thỏa thuận và chính sách chung giúp ngăn chặn cuộc khủng hoảng khí hậu.”

Uỷ ban Liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu IPCC bao gồm hàng trăm nhà khoa học khí hậu hàng đầu thế giới, công bố các báo cáo toàn diện về khí hậu 7 năm một lần. Bản báo cáo lần này là bản thứ 6 từ năm 1988. Tuy nhiên, báo cáo năm nay có phần khác biệt: công trình nghiên cứu trước đã chỉ ra rằng thập niên 2020 là một trong những thập kỷ quan trọng, trong đó lượng phát thải khí nhà kính phải giảm một nửa để hạn chế việc nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng 1,5 độ C so với thời khù tiền công nghiệp. Đây là ngưỡng an toàn mà IPCC đã xác lập và công bố trong một báo cáo trước đó và là mức thấp hơn của hai mục tiêu trong thỏa thuận Paris năm 2015.

Michael Mann, giáo sư về khoa học khí quyển tại Đại học Bang Pennsylvania, cho biết đây sẽ là đánh giá cuối cùng của IPCC có thể tạo ra sự khác biệt thực sự về các điều khoản chính sách, trước khi chúng ta vượt mức 1,5 độ C và kỳ vọng của thoả thuận tại Paris. 

Ông cho biết: “Biến đổi khí hậu đang gây ra ngày nhiều các hiện tượng thời tiết cực đoan như chúng ta đã chứng kiến trong mùa hè này: hạn hán, sóng nhiệt, cháy rừng, lũ lụt, siêu bão. Các tác động của biến đổi không còn tiềm ẩn nữa. Thông qua quan sát hàng ngày. chúng ta có thể thấy được sự tác động ngày một rõ ràng thông qua những hiện tượng thời tiết cực đoan chưa từng có trước đây.”

Trong những tháng gần đây đã xảy ra nhiều vụ hoả hoạn ở Mỹ, các đợt nắng nóng bất thường tại phía Bắc, cùng các đợt lũ lụt tàn phá ở Trung Quốc và châu Âu. Các nhà khoa học cảnh báo rằng, những hiện tượng này sẽ diễn ra thường xuyên hơn nếu như không có sự ngăn chặn các ảnh hưởng tiêu cực của biến đổi khí hậu. 

Chúng ta đang trải qua thời kỳ nóng nhất trong lịch sử 

Nhiệt độ trung bình toàn cầu hàng năm so sánh với giai đoạn 1850 – 1900 (Nguồn: ERAS/Copernicus Climate Change Service)

Simon Lewis, giáo sư khoa học về biến đổi toàn cầu tại Đại học College London, cho biết: “Các quan sát ghi nhận trong mùa hè này cho thấy một số tác động của biến đổi khí hậu (đã được dự đoán trong các đánh giá trước đây của IPCC) dường như đang bị đánh giá thấp, nhưng chúng ta không thể biết rằng sự tàn phá của mùa hè 2021 sẽ trở thành bình thường mới nếu không có dữ liệu của vài năm nữa. Nhưng những gì chúng ta biết ở thời điểm hiện tại đó là, nếu lượng khí thải tiếp tục tăng lên, thì tác động của khí hậu sẽ diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn.”

Ông cũng cảnh báo rằng hậu quả của biến đổi khí hậu sẽ rất nặng nề. “Chúng ta cần ghi nhớ rằng tất cả chúng ta đều sống ở những nơi đã được xây dựng qua nhiều thập kỷ và thế kỷ để có thể thích nghi tốt với một kiểu khí hậu nhất định. Điều thực sự đáng sợ về khủng hoảng khí hậu, đó là mọi thành tựu mà xã hội loài người đạt được trên Trái Đất diễn ra khi khí hậu không còn tồn tại nữa”. “Các nhà lãnh đạo thế giới đang phải chịu áp lực khi phải cam kết với cả hai thỏa thuận song song, một kế hoạch chi tiết về cắt giảm khí thải ngay từ bây giờ, đồng thời là kế hoạch thích ứng với các tác động của biến đổi khí hậu, khi họ cùng nhau họp tại Glasgow vào tháng 11.”

Báo cáo năm nay của IPCC không có thông tin về các quan sát thời tiết của năm nay, mà dựa trên các báo cáo khoa học được công bố trên các tạp chí từ năm 2013 đến nay. Mann cho biết: “Đây cũng là một hạn chế. Các báo cáo của IPCC luôn bắt kịp những gì chúng ta đang chứng kiến trên thực tế. Công trình nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng các mô hình trong hầu hết các dự báo của IPCC hiện vẫn chưa nắm bắt được một số cơ chế quan trọng ở đây.”

Richard Betts, giáo sư về tác động khí hậu tại Đại học Exeter, và trưởng bộ phận nghiên cứu tác động khí hậu tại Met Office, cho biết thời tiết khắc nghiệt trong năm nay cũng cho thấy tầm quan trọng của việc hợp sức của các quốc gia và cộng đồng trên khắp thế giới để ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu. “Chúng ta giờ đây cần phải sống chung với những hậu quả mà chúng ta đã gây ra đối với khí hậu. Mặc dù những hiện tượng thời tiết cực đoan hiện nay đã được khoa học dự báo trước nhiều thập kỷ, nhưng chúng ta hiện nay vẫn chưa có sự chuẩn bị các biện pháp đối phó với hiện tượng thời tiết cực đoan.”

Cùng với nỗ lực đối phó với biến đổi khí hậu, chúng ta nên nhanh chóng cắt giảm lượng khí thải, ông Betts cho biết thêm. “Chúng ta cần khẩn cấp hành động để giảm thiểu lượng khí thải nếu chúng ta muốn ngăn chặn những điều tồi tệ có thể xảy ra trong tương lai. Nếu sự tích tụ CO2 trong khí quyển càng bị kéo dài, thì mức độ nghiêm trọng của biến đổi khí hậu mà chúng ta phải đối mặt sẽ ngày càng lớn.”

Nhiệt độ trên các đại dương năm 2020 là mức nóng nhất được ghi nhận

Lượng nhiệt các đại dương hấp thụ trung bình trong giai đoạn 1980 – 2010 (Nguồn: Advances in Atmospheric Sciences 2020)

Hội nghị thượng đỉnh biến đổi khí hậu lần thứ 26 (COP26) của Liên hợp quốc sẽ được tổ chức tại Glasgow, Anh vào tháng 11 này. Đại diện của Vương quốc Anh, người sẽ chủ trì COP26, Alok Sharma cho biết: “Đây sẽ là lời cảnh báo rõ ràng nhất cho những hành vi của con người đang thúc đẩy sự nóng lên toàn cầu một cách đáng báo động, và đây là lý do tại sao COP26 chính là thời điểm chúng ta phải hành động. Chúng ta không thể đợi thêm 2 năm. 5 năm hay 10 năm nữa. Hậu quả của biến đổi khí hậu sẽ thật thảm khốc, nếu chúng ta không hành động ngay lúc này.”

Rachel Kennerley, nhà vận động khí hậu quốc tế tại Friends of the Earth, cho biết: “Các nhà khoa học khí hậu trên thế giới đã đưa ra một cảnh báo quan trọng không thể bỏ qua. Cộng đồng quốc tế phải nhanh chóng cung cấp tốc độ và quy mô của hành động cần thiết để tránh biến đổi khí hậu thảm khốc. Đã đến lúc chấm dứt sự phụ thuộc vào khí đốt, than và dầu bẩn, đồng thời đầu tư vào các công việc xanh và xây dựng tương lai không carbon mà chúng ta rất cần ”.

Theo The Guardian

Các bài viết liên quan

Khí hậu

Chiến dịch Ocean’s Melting Greenland của NASA thực hiện lần đi thực địa cuối

Chiến dịch tiên phong trong việc thả các quả cầu thăm dò từ máy bay xuống biển nhằm theo dõi các dòng sông băng tan đang tan chảy và cung cấp những thông tin về nước biển dâng.  Tuần này, nhiệm vụ Ocean’s Melting Greenland (OMG) trên không của NASA…

20/08/2021
Khí hậu

SỐNG XANH “CHECKLIST” – BÍ KÍP 30 NGÀY

Để hoãn ngày trái đất quá tải cũng như chung tay giảm đi những áp lực gây nên của mỗi người cho Trái Đất. Bạn đã tham gia hành động cùng tụi mình tại https://quatairoi.org/ chưa? Nếu chưa thì hãy đăng ký ngay nhé.  Ngoài những giải pháp đã cung…

03/08/2021
Khí hậu

HÀNG LOẠT NGƯỜI NỔI TIẾNG CÙNG CÁC LÃNH ĐẠO NGOẠI GIAO VÀ DOANH NGHIỆP ĐỒNG LOẠT HƯỞNG ỨNG NGÀY TRÁI ĐẤT QUÁ TẢI 2021

Sau khi khởi xướng cộng đồng cùng hành động hoãn ngày Trái Đất Quá Tải trên nền tảng mảng xã hội, CHANGE đã nhận được đông đảo sự hưởng ứng từ cộng đồng, đặc biệt là những người nổi tiếng, TikToker, Blogger, Youtuber cũng như các lãnh đạo ngoại giao…

31/07/2021