Năm 2019, trong một bài viết về những lãnh đạo trẻ đã truyền cảm hứng cho mình, cựu Tổng thống Mỹ Obama đã nhắc đến rất nhiều cái tên nổi bật, những tác nhân tạo nên sự thay đổi dù chỉ là nhỏ bé, nhưng lại tạo nên những ảnh hưởng vô cùng to lớn. Trong số những cái tên đó, có sự xuất hiện của một đại diện Việt Nam, đó là “anh hùng khí hậu” Hoàng Thị Minh Hồng. 

Cựu Tổng thống Mỹ Obama có lẽ là một trong số ít những vị tổng thống Mỹ được ngưỡng mộ khắp thế giới và là nguồn cảm hứng cho rất nhiều thế hệ người dân Mỹ nói riêng và toàn cầu nói chung. Tuy vậy, ông lại nhắc đến chị Hoàng Thị Minh Hồng như một niềm cảm hứng cho chính ông, một đại diện điển hình cho những người đã quyết định sẽ giúp “tạo dựng tương lai tốt đẹp hơn” theo cách họ muốn thấy trên thế giới này.

Vậy điều gì đã khiến một người phụ nữ Việt Nam nhỏ bé như chị Hồng lại trở thành một nguồn cảm hứng mạnh mẽ đến vậy?

Người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến Nam Cực

Chuyến đi đến Nam Cực lần đầu tiên năm 1997 là một trong những cột mốc quan trọng trong sự nghiệp “tạo dựng một thế giới xanh và sạch hơn” của chị Hồng. Chị chia sẻ rằng: “Lần đầu tiên đặt chân đến Nam Cực, chị đã bị choáng ngợp trước vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên nơi đây. Thế nhưng, chị cũng đã bị sốc khi biết rằng, châu lục này đang tan chảy. Một vùng đất hoang sơ nhất, tách biệt nhất khỏi thế giới văn minh của loài người lại đang bị huỷ hoại bởi chính con người.” 

Chính chuyến đi định mệnh đó đã trở thành động lực mạnh mẽ thôi thúc chị Hồng hành động nhiều hơn cho môi trường, giúp chị thực hiện rất nhiều những dự án lớn nhỏ để tuyên truyền về những vấn đề cấp bách như biến đổi khí hậu, bảo vệ động vật hoang dã,… tới đông đảo cộng đồng trong nước và thế giới. Chuyến đi đó đã thật sự thay đổi nhận thức, suy nghĩ của chị về môi trường và trách nhiệm của mỗi người.

Chị Hoàng Thị Minh Hồng lần đầu đặt chân đến Nam Cực tháng 1/1997 – Ảnh: do chị Minh Hồng cung cấp

Chuyến đi thứ 2 quay trở lại Nam Cực vào năm 2009 một lần nữa thay đổi suy nghĩ của chị Hồng về cách hành động để bảo vệ những gì quý giá của thế giới tự nhiên. Chỉ sau hơn 10 năm, những tác động của biến đổi khí hậu đối với vùng đất này đã trở nên rõ rệt và diễn biến nhanh hơn bao giờ hết, khi băng tan nhiều hơn, kéo theo đó là nguy cơ nước biển dâng toàn cầu. Chị thấy rằng, chúng ta phải nhanh chóng làm gì đó để thay đổi thực trạng này. 

“Thủ lĩnh” của những sáng kiến góp phần giúp thế giới xanh và sạch hơn

Chị Hồng kể rằng, khoảng thời gian “lăn lộn” với những công việc và hoạt động khác nhau đã cho chị rất nhiều những bài học và trải nghiệm quý giá về cách mà chị cũng như nhiều người có thể làm để bảo vệ môi trường. Khoảng thời gian phụ trách mảng bảo vệ môi trường cho một công ty PR vào những năm 2000 đã giúp chị Hồng gặp được những bạn trẻ tình nguyện viên giỏi và máu lửa đầu tiên, những người sẵn sàng “dấn thân” đến Nam Phi để học về động vật hoang dã. Tại đây, chị Hồng đã cùng các bạn thực hiện một vài dự án nhỏ về truyền thông môi trường, trong đó có dự án thu thập được 10.000 chữ ký của người dân Việt Nam gửi tới Hội nghị Thượng đỉnh về Môi trường và Phát triển Bền vững năm 2002 tại Nam Phi mà chị có cơ hội được mời tham dự. “Hồi đó thu thập chữ ký không phải là ký trên mạng như bây giờ, mà các em phải đi đến từng trường Đại học, từng khu phố để tuyên truyền và vận động mọi người.” Thế mới biết là, hoạt động môi trường không hề dễ dàng chút nào! Tuy vậy, chị Hồng cùng các bạn trẻ khác vẫn tiếp tục, và bước đầu đã có thể thấy được những thành quả nhất định.

Sau khi có thời gian làm việc ở WWF, chị Hồng mạnh dạn đề xuất mang chương trình Giờ Trái Đất, vốn là sáng kiến của WWF Úc về Việt Nam. Ở thời điểm đó (2008), các chương trình về biến đổi khí hậu dường như quá mới mẻ và xa lạ. Chị kỳ vọng, Giờ Trái Đất sẽ là một chiến dịch nêu bật được thông điệp ý nghĩa và quan trọng, là ai cũng có thể làm được một việc nhỏ (tắt đi một bóng đèn), để giảm tác động lên môi trường, giảm phát thải, chống biến đổi khí hậu. 

Sự thành công của Giờ Trái Đất sau đó cũng chẳng phải nói nhiều nữa. Chương trình đã thu hút sự quan tâm, hưởng ứng của 63 tỉnh thành phố cùng đông đảo các tầng lớp nhân dân, trở thành hoạt động nổi bật và có sức lan tỏa khắp Việt Nam. Mỗi năm, Giờ Trái Đất được tổ chức đã góp phần tiết kiệm hàng trăm triệu kWh điện cho lưới điện quốc gia, và trên hết đó là thành công trong việc thay đổi thói quen cũng như ý thức của người dân trong việc tiết kiệm năng lượng.

Nhưng không dừng lại ở đó, chị Hồng cùng các bạn trẻ tiếp tục tổ chức một phiên bản Giờ Trái Đất “khác biệt” tại TPHCM năm 2012: thay tất cả nến đốt bằng nến LED, để giảm phát thải. Giờ Trái Đất tới lúc đó đã không đơn thuần chỉ còn là thay đổi nhận thức nữa, mà đã hướng tới giải pháp. 

“Có thể nói Giờ Trái Đất đã phần nào thay đổi nhận thức của công chúng về biến đổi khí hậu, giúp đưa vấn đề môi trường và khí hậu vốn khô khan, buồn tẻ trở nên gần gũi và dễ tiếp nhận hơn với đông đảo mọi người. Đó mới chính là đích chị muốn nhắm tới” – chị Hồng tâm sự. 

“Người tiên phong” không cô đơn

Qua hàng loạt những hoạt động về môi trường cùng với nhiều tổ chức, chị Hồng nhận ra rằng đã đến lúc xây dựng một kế hoạch hành động lâu dài cho Việt Nam. Đó là thành lập một tổ chức phi Chính phủ môi trường của riêng mình, để thực hiện những kế hoạch của mình. 

Chị từng chia sẻ trên Facebook cá nhân rằng: “Nếu bạn không tìm thấy cho mình một chỗ ngồi ở bàn, thì hãy kê một cái bàn khác và rủ mọi người vào ngồi cùng.” Rõ ràng, để “thay đổi thế giới”, chị không thể đi một mình, mà cần có sự hợp sức và đồng hành của rất nhiều người. Có một câu nói của Cựu Tổng thống Obama mà chị rất tâm đắc, đó là: “Chúng ta muốn ‘thay đổi thế giới’ thì chúng ta phải xây dựng cộng đồng. Và để làm được điều đó, chúng ta phải kết nối với mọi người thông qua những câu chuyện. Kể chuyện là cách tốt nhất để lôi kéo mọi người cùng hành động”. Đó là cách mà chị Hồng đã “lôi kéo” các bạn trẻ tham gia vào các dự án của mình, xây dựng cộng đồng những người tâm huyết và máu lửa cùng chị lan toả những thông điệp ý nghĩa về bảo vệ môi trường đến nhiều người hơn nữa.  

Chị Hồng là một trong những cá nhân ưu tú đã nhận được học bổng của Quỹ học bổng Obama chụp hình với Tổng thống Barack Obama tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: The Obama Foundation.

Và thế là CHANGE ra đời. Chị thường hay gọi đùa các bạn ở CHANGE là những kẻ “bị dụ”. Chị Hồng thường nói, chị và các bạn đang là những người “tiên phong” trên con đường tìm kiếm những giải pháp cho các vấn đề môi trường và xã hội tại Việt Nam, một con đường có thể sẽ nhiều khó khăn và thử thách, nhưng các bạn trẻ vẫn quyết tâm đồng hành cùng chị. Các bạn có thể chưa có nhiều kinh nghiệm và nguồn lực, nhưng chị và các bạn ở CHANGE đều tin rằng, chỉ cần có nhận thức đúng đắn về các vấn đề môi trường và được trao tin tưởng, chúng ta có thể đồng lòng hành động vì hành tinh xanh và tạo nên những thay đổi.

CHANGE trong tiếng Việt có nghĩa là sự thay đổi. Đó chính là giá trị mà chị Hồng cũng như tổ chức mà chị sáng lập ra theo đuổi. Thay đổi chính là cốt lõi của mọi quá trình phát triển của xã hội, là khả năng mà con người có được để có thể có được cuộc sống tốt hơn. Chị nhận ra rằng, chỉ có thể bằng sự thay đổi trong nhận thức và hành động từ mỗi cá nhân mới có thể giải quyết được những vấn đề môi trường tại Việt Nam và trên thế giới. 

Chị Hồng và các bạn trẻ ở CHANGE

Bằng những dự án truyền thông sáng tạo, chị Hồng cùng CHANGE đã nhận được những kết quả tích cực từ phía cộng đồng, bước đầu thay đổi nhận thức và hành vi của thế hệ trẻ Việt Nam. Các phong trào giảm nhựa, đã giúp không chỉ nâng cao nhận thức của cộng đồng về những vấn đề này, mà còn thay đổi thói quen sử dụng nhựa một lần của nhiều người. Những dự án về bảo vệ động vật hoang dã cũng có những cách tiếp cận sáng tạo, khi không chỉ tuyên truyền đơn thuần mà hướng đến những hành động cụ thể khi đứng ra tổ chức những buổi tọa đàm, vận động các doanh nhân hàng đầu, các bác sĩ đầu ngành cả Đông và Tây y, các nghệ sĩ nổi tiếng, cùng lan tỏa thông điệp tới những đối tượng cụ thể. 

“Tất cả những nỗ lực của chị sẽ chỉ là hạt muối bỏ biển nếu không có sự chung tay góp sức của các bạn trẻ ở CHANGE và tình nguyện viên. Chị luôn lạc quan với sự góp sức của thế hệ trẻ và sức mạnh cộng đồng.” 

Các bài viết liên quan

Chuyện ở CHANGE

Hành trình mang ngày Trái Đất Quá Tải tới người dân Việt Nam

Các chiến dịch Earth Overshoot Day đã được phát động ở nhiều quốc gia trên toàn cầu trong nhiều năm qua, nhưng năm nay là năm đầu tiên CHANGE chính thức phát động chiến dịch và kêu gọi sự tham gia hành động của cộng đồng tại Việt Nam.  Những…

22/10/2021
Chuyện ở CHANGE

NHỮNG BUỔI TRAINING “CÓ MỘT KHÔNG HAI”

Weekly Training (tập huấn hàng tuần) là một điểm thú vị, một nét “văn hóa” đặc biệt có lẽ chỉ có ở CHANGE, nơi mọi người có thể học hỏi điều mới, chia sẻ kinh nghiệm và cả giải trí sau những giờ làm việc năng suất. Trong bối cảnh…

21/10/2021
Chuyện ở CHANGE

Đằng sau những thước phim ngắn
“Trở về nhà, không ít đau đớn”

Chuyện ở CHANGE không chỉ là những câu chuyện xoay quanh cuộc sống “làm môi trường” ở CHANGE, mà đôi khi đó còn là những câu chuyện, tình huống mà CHANGE vô tình hay hữu ý được tiếp cận, đồng hành và trải qua. Hôm nay, chuyện ở CHANGE muốn…

06/10/2021